Sau hơn 100 năm phát triển, tác phẩm của tập đoàn CJ giúp điện ảnh Hàn vươn tầm ra thế giới và tạo nên lịch sử của nghệ thuật thứ bảy.

Loading...

Kí Sinh Trùng (Parasite) và hành trình trở thành niềm tự hào của điện ảnh châu Á

Sau hơn 100 năm phát triển, tác phẩm của tập đoàn CJ giúp điện ảnh Hàn vươn tầm ra thế giới và tạo nên lịch sử của nghệ thuật thứ bảy.

“Phim Hàn Quốc đầu tiên chiến thắng Cành Cọ Vàng tại Cannes”, “Phim châu Á đầu tiên được trao danh hiệu ‘Phim hay nhất’ và ‘Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất’ cùng lúc tại Oscar” là những cụm từ tràn ngập mặt báo suốt năm qua. Sáng 10/2 (giờ Hà Nội), đêm trao giải Oscar lần thứ 92 đã khép lại hành trình đầy rực rỡ của tác phẩm “Parasite” với bốn danh hiệu quan trọng - “Phim hay nhất”, “Đạo diễn xuất sắc”, “Kịch bản gốc hay nhất” và “Phim quốc tế hay nhất”. Đến nay, bộ phim của đạo diễn Bong Joon Ho đã giành hơn 200 giải thưởng điện ảnh lớn nhỏ cùng gần 200 đề cử danh giá chỉ trong vòng nửa năm.

Chưa bao giờ công chúng Hàn Quốc nói riêng và nhiều khán giả châu Á cũng như yêu mến điện ảnh châu Á lại phấn khích đến vậy trước chiến thắng của một bộ phim. CJ - đơn vị phát hành toàn cầu của Parasite quyết định đưa bộ phim trở lại rạp chiếu ở nhiều thị trường trên khắp thế giới, báo hiệu tác phẩm sẽ tiếp tục lập thêm những kỷ lục mới về doanh thu dù đã đạt được quá nhiều kỳ tích từ khi xuất hiện.

“Quái kiệt” tạo nên “tuyệt tác”

Từ đầu thập niên 2000, Bong Joon Ho đã được coi như một đạo diễn “quái kiệt” của điện ảnh Hàn Quốc và có tầm ảnh hưởng lan rộng khỏi biên giới châu Á. Các bộ phim của anh vượt qua rào cản về ngôn ngữ cũng như khoảng cách địa lý để mang tới những thông điệp toàn cầu, khai thác những nỗi sợ hãi tồn tại ở xã hội Hàn Quốc nhưng khiến nhiều nơi trên thế giới lại thấy đồng cảm.

Memories of Murder (Hồi ức kẻ sát nhân) ra mắt năm 2003 đã biến Bong Joon Ho trở thành cái tên xuất chúng của điện ảnh châu Á, nhờ vào phong cách sáng tạo độc đáo ở lối kể chuyện. Với ý tưởng độc đáo dựa trên một vụ án mạng có thật xảy ra ở xã hội Hàn Quốc nhưng chưa tìm ra hung thủ, Bong Joon Ho đã tiếp cận được CJ Entertainment - đơn vị sản xuất và phát hành phim lớn nhất Hàn Quốc - để thuyết phục đầu tư vào dự án này, với tổng kinh phí chỉ vỏn vẹn 2,8 triệu USD. Phim nhận vô số lời khen ngợi khi ra mắt và đến nay vẫn được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất mọi thời đại của điện ảnh Hàn Quốc.

Ba năm sau đó, bộ phim The Host (Quái vật sông Hàn) được coi là thay đổi nền điện ảnh xứ kim chi, dù đi theo đề tài không mới: quái vật. Quan điểm chính trị rõ rệt được đưa vào phim cùng một tư duy nghệ thuật đi trước thời đại, Bong Joon Ho đã lôi kéo tới 13 triệu lượt người xem tới rạp thưởng thức The Host và cho thấy rằng chỉ cần tạo ra được một bộ phim hay là ắt sẽ có nhiều khán giả. Đến Mother vào năm 2009, Bong Joon Ho tiếp tục khiến giới làm phim sửng sốt bởi ngôn ngữ điện ảnh độc đáo cùng những sáng tạo trong phong cách kể chuyện có sức lôi cuốn mạnh mẽ người xem. 

Sau Mother (Người mẹ), Bong Joon Ho vươn ra “biển lớn”, tiến thẳng tới Hollywood làm phim. Ra mắt năm 2013, Snowpiercer (Chuyến tàu băng giá) đánh dấu sự hợp tác giữa CJ của Hàn Quốc và các hãng phim Mỹ với dàn diễn viên đa phần đều là những ngôi sao hạng A của kinh đô điện ảnh. Okja cũng quy tụ những gương mặt đình đám như Tilda Swinton, Jake Gyllenhaal, Lily Collins. Trong thời gian thực hiện hai bộ phim đậm đặc tính quốc tế này, những ý tưởng về Parasite dần hình thành trong Bong Joon Ho. Cuối cùng, bộ phim thứ 7 trong sự nghiệp nam đạo diễn sinh năm 1969 đã trở thành một “tuyệt tác” với nhiều cột mốc lịch sử của điện ảnh Hàn Quốc cũng như châu Á.

Từ những trải nghiệm thời thanh xuân

Bắt đầu từ năm 2013, khi đang thực hiện phim Snowpiercer, Bong Joon Ho đã được một người bạn là diễn viên kịch khuyến viết viết một vở kịch. Thời còn đôi mươi, nam đạo diễn từng có thời gian làm gia sư cho con gái của một gia đình giàu có tại Seoul (Hàn Quốc). Anh muốn đưa những trải nghiệm của quãng thời gian 20 tuổi ấy lên sân khấu kịch. Sau khi hoàn thành Snowpiercer, Bong Joon Ho bắt đầu viết 15 trang kịch bản cho phần nửa đầu của Parasite. Cộng sự của anh là Han Jin Won đã phát triển thành ba bản thảo kịch bản. Đến năm 2017, khi hoàn thành phim Okja, Bong Joon Ho quay lại với dự án này và hoàn tất kịch bản Parasite.

Câu chuyện về hai người hầu gái Christine và Léa Papin sống ở Pháp những năm 1930 đã sát hại chủ nhân của họ cũng truyền cảm hứng cho Bong Joon Ho khi viết kịch bản Parasite. Với kịch bản trong tay, nam đạo diễn tiếp tục đem tới CJ Entertainment. Vốn đã hợp tác với Bong Joon Ho từ tác phẩm Memories of Murder, CJ không chỉ đầu tư kinh phí sản xuất Parasite mà còn nhận thấy tiềm năng của tác phẩm này và hỗ trợ hết mình để đưa tác phẩm tới các liên hoan phim quốc tế danh giá nhất cũng như giải thưởng Oscar, vốn được coi là uy tín nhất trong lĩnh vực điện ảnh mà chưa bộ phim châu Á nào được một lần vinh danh cho hạng mục quan trọng nhất là “Phim hay nhất”.

Tiêu đề Parasite (Ký sinh trùng) cũng mang nhiều ý nghĩa. Bong Joon Ho chia sẻ rằng anh đã thuyết phục đội marketing của phim sử dụng tên này vì nó mang ý nghĩa kép. “Câu chuyện nói về người nghèo xâm nhập vào nhà giàu nên đôi khi sẽ gây hiểu đơn nghĩa là đang gọi người nghèo là ‘ký sinh trùng’. Nhưng nhìn nhận một cách khác, chính những người giàu cũng là các ‘ký sinh trùng’ lao động vì họ thậm chí không thể tự rửa bát, lái xe. Cả hai bên đều có sự tương hỗ lẫn nhau”.

Khi “Hiện tượng toàn cầu” trở thành “huyền thoại”

Bắt đầu từ buổi công chiếu tại Liên hoan phim Quốc tế uy tín bậc nhất - Cannes - vào mùa hè 2019, Parasite đã nhận tràng pháo tay kéo dài tới 8 phút khi những dòng chữ credit bắt đầu hiện lên trên màn hình. Cả khán phòng tại Cannes không ngừng xuýt xoa, bày tỏ sự thán phục trước những gì họ vừa được thưởng thức trên màn ảnh rộng. Đến bế mạc, Parasite được xướng tên là chủ nhân của “Cành Cọ Vàng” - danh hiệu cao nhất của Liên hoan phim Cannes. Giải thưởng này trở thành cột mốc đầu tiên trong hành trình gặt hái quả ngọt của Bong Joon Ho cũng như điện ảnh Hàn Quốc suốt nửa năm qua.

Tiếp sau đó, khi Parasite ra rạp chính thức vào tháng 6, phim tạo nên một hiện tượng tại phòng vé. Với kinh phí sản xuất vỏn vẹn 11 triệu USD, đến nay tác phẩm này đã thu về 167,6 triệu USD trên khắp toàn cầu. Ở những thị trường mà khán giả đại chúng vốn không mấy ưu ái cho các phim hàn lâm như Việt Nam, Parasite vẫn thu về trên 60 tỷ và trở thành tác phẩm Hàn Quốc ăn khách nhất lịch sử phòng vé. Trên khắp mạng xã hội cũng như truyền thông, khán giả bàn tán về phim, thi nhau chế ảnh theo phong cách phim. Có thể nói Parasite đã làm được một kỳ tích mà hiếm có bộ phim nghệ thuật nào làm được là tiếp cận đến cả những khán giả đại chúng vốn ít quan tâm tới phim điện ảnh Hàn nhất cũng vẫn phải ra rạp thưởng thức tác phẩm này.

Thế rồi tới Quả Cầu Vàng, Bafta, SAG… Những giải thưởng tiền Oscar đều gọi tên Parasite và xếp chung với những tác phẩm đình đám nhất của Mỹ, của Anh. Nhà phát hành của bộ phim là CJ Entertainment cũng đã có những chiến lược rất thông minh trong việc tiếp cận các giải thưởng điện ảnh lớn, để khiến Parasite khi đặt cạnh những 1917, Once Upon a Time in Hollywood hay The Irishman của các nhà làm phim lão làng, từ giới chuyên môn đến khán giả đều phải “tâm phục khẩu phục”.

Đến khi Parasite đạt tới đỉnh cao nhất ở đêm trao giải Oscar lần thứ 92, lúc này bộ phim đã vượt qua ngưỡng “hiện tượng” để trở thành một “huyền thoại” khi ghi danh vào lịch sử điện ảnh thế giới với quá nhiều cái đầu tiên: Bộ phim châu Á đầu tiên chiến thắng “Phim hay nhất”, đạo diễn Hàn Quốc đầu tiên chiến thắng hạng mục “Đạo diễn xuất sắc”, bộ phim đầu tiên giành cả hai danh hiệu ‘Phim hay nhất’ và ‘Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất’. Theo The Hollywood Reporter, ngay trong lúc buổi lễ Oscar diễn ra, ở Hàn Quốc, hàng triệu người đã theo dõi qua sóng truyền hình nhằm đợi khoảnh khắc Parasite được vinh danh “Phim hay nhất”. Các diễn đàn lớn như Naver, Daum... ở Hàn Quốc không ngừng bàn tán, tranh luận sôi nổi về Parasite và Bong Joon Ho.

Người dân xứ Hàn chúc mừng cho chiến thắng của “Parasite” và tin rằng một kỷ nguyên mới đã mở ra với điện ảnh nước nhà: “Không thể tin được. Tôi đã cổ vũ và vỗ tay suốt buổi sáng như thể đang xem đội tuyển bóng đá yêu thích vừa ghi bàn”. Tổng thống Hàn Quốc - Moon Jae In - cũng phải nức nở khen ngợi Parasite và tuyên bố: “Chính phủ Hàn Quốc sẽ hỗ trợ hết mình cho các nhà làm phim trong nước nhằm tạo ra môi trường làm phim không áp lực”.

Không chỉ người dân Hàn Quốc hay châu Á, khán giả phương Tây cũng vỡ òa trước chiến thắng đầy thuyết phục của Parasite ở giải thưởng điện ảnh danh giá nhất hành tinh. CNN viết: “Chiến thắng của Parasite ở hạng mục Phim hay nhất đã làm nên lịch sử ở giải Oscar. Đó là một đêm bùng nổ của ngành công nghiệp phim ảnh cũng như là cột mốc đáng nhớ của lịch sử điện ảnh thế giới”.

Khi đoàn phim Parasite lên nhận tượng vàng quan trọng nhất của đêm trao giải và phát biểu bằng tiếng Hàn, cả khán phòng gồm hàng trăm minh tinh, tài tử cũng như các nhân vật lẫy lừng của điện ảnh thế giới đã phải đứng dậy tán thưởng và không ngừng hò reo trước chiến thắng đầy thuyết phục của Parasite.

Nhiều sau năm nữa, chắc chắn người ta sẽ vẫn nhớ đến khoảnh khắc Bong Joon Ho không giấu được xúc động khi nhìn ngắm tượng vàng Oscar hay khi cả đoàn phim Parasite vỡ òa trong hạnh phúc.

Với khán giả yêu điện ảnh ở Hàn Quốc nói riêng cũng như châu Á nói chung, đạo diễn Bong Joon Ho đã trở thành một huyền thoại, một “quái kiệt” và xứng đáng được nghe lời cảm ơn nhất sau những trải nghiệm mà anh đã đem tới trên màn ảnh rộng suốt hai thập kỷ qua. Như lời Lee Mi-kyung - phó chủ tịch tập đoàn CJ - đã nói trên sân khấu Oscar, thay cho hàng triệu người hâm mộ: “Tôi xin cảm ơn đạo diễn Bong Joon Ho. Cảm ơn vì anh đã là chính anh. Bong ạ, tôi yêu mến mọi thứ ở anh, từ nụ cười, quả đầu quái dị đến cách nói chuyện, dáng đi và nhất là cách anh đạo diễn bộ phim, khiếu hài hước của anh”.

Theo CGV Cinemas Vietnam